کد مدل سوئیچ سیسکو را چطور بخوانیم؟ راهنمای 2960، 3560 و 3750
WS-C2960X-48FPD-L یک اسم نیست، یک جمله است. خواندن کد مدل، انتخاب سری درست، محاسبهی بودجهی PoE و بررسی سوئیچ استوک قبل از خرید.
«WS-C2960X-48FPD-L» یک اسم نیست، یک جمله است. اگر بتوانید بخوانیدش، در سی ثانیه میفهمید این سوئیچ چند پورت دارد، PoE میدهد یا نه، چقدر توان دارد، آپلینکش چند گیگابیت است و چه امکاناتی از نرمافزارش فعال است — بدون اینکه دیتاشیت باز کنید یا از فروشنده بپرسید. این راهنما همین را یاد میدهد، و بعد میگوید سراغ کدام سری بروید و یک سوئیچ دستدوم را قبل از پرداخت پول چطور بررسی کنید.
کد مدل را تکهتکه بخوانیم
هر کد کاتالیست از پنج بخش ساخته شده است. مثال را میشکافیم:
| تکه | در مثال | یعنی |
|---|---|---|
| پیشوند | WS-C | سوئیچ کاتالیست (Workgroup Switch) |
| خانواده | 2960X | سری ۲۹۶۰، نسل X |
| تعداد پورت | 48 | ۴۸ پورت دسترسی |
| حروف میانی | FPD | PoE کامل + آپلینک ۱۰ گیگ |
| پسوند لایسنس | -L | LAN Base |
حروف میانی: مهمترین بخش کد
اینجاست که تفاوت واقعیِ قیمت شکل میگیرد. حرف اول میگوید برق میدهد یا نه، حرف آخر میگوید آپلینک چقدر سریع است:
| حرف | معنی | در عمل |
|---|---|---|
| T | فقط داده | بدون PoE — برای کامپیوتر و سرور |
| P | PoE با بودجهی محدود | در سری X حدود ۳۷۰ وات برای کل دستگاه |
| FP | Full PoE | حدود ۷۴۰ وات — همهی پورتها همزمان |
| LP | PoE سبک | PoE روی همهی پورتها ولی با بودجهی کمتر |
| S | آپلینک SFP یک گیگابیت | اتصال به سوئیچ مرکزی با فیبر ۱G |
| D | آپلینک SFP+ ده گیگابیت | گلوگاه آپلینک را برمیدارد |
پس 48FPD یعنی: ۴۸ پورت، PoE کامل، آپلینک ۱۰ گیگابیت. و 24TS یعنی: ۲۴ پورت، بدون PoE، آپلینک یک گیگابیت.
پسوند لایسنس: چه چیزی از نرمافزار قفل نیست
| پسوند | نام | چه کاری میکند |
|---|---|---|
| -LL | LAN Lite | سبکترین: VLAN دارد، ولی امکانات مدیریتی محدود |
| -L | LAN Base | VLAN، STP، LACP، QoS — انتخاب متداول لایهی دسترسی |
| -S | IP Base | مسیریابی ایستا و RIP روی سوئیچهای لایه ۳ |
| -I | IP Lite | مسیریابی محدود روی سری 2960XR |
| -E | IP Services | مسیریابی کامل: OSPF، EIGRP، BGP |
کدام سری برای کدام کار
خانوادههای رایج در بازار ایران و تفاوت واقعیشان:
| سری | سرعت پورت | لایه | استک | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| 2960 / 2960C | ۱۰/۱۰۰ مگابیت | ۲ | ندارد | تلفن VoIP، دوربین، کار سبک |
| 2960S | گیگابیت | ۲ | FlexStack | لایهی دسترسی اقتصادی |
| 2960X | گیگابیت | ۲ | FlexStack-Plus | پرکاربردترین انتخاب امروز |
| 2960XR | گیگابیت | ۲ + مسیریابی ایستا | FlexStack-Plus | وقتی چند VLAN ساده دارید |
| 3560 / 3560X | گیگابیت | ۳ | ندارد | سوئیچ مرکزی کوچک، آزمایشگاه CCNA |
| 3750 / 3750G / 3750X | گیگابیت | ۳ | StackWise | هستهی شبکه با نیاز به افزونگی |
لایه ۲ یا لایه ۳؟ سادهترین معیار
اگر همهی دستگاههای شما در یک شبکهی آیپی هستند، سوئیچ لایه ۲ (سری 2960) کافی است. اگر میخواهید ترافیک دوربینها، تلفنها و کامپیوترها را در سه شبکهی جدا بگذارید و این سه بتوانند با هم حرف بزنند، به مسیریابی نیاز دارید: یا سوئیچ لایه ۳ (سری 3560 و 3750) یا یک روتر بالادست.
استک چه دردی را دوا میکند
استک یعنی چند سوئیچ فیزیکی مثل یک دستگاه واحد مدیریت میشوند: یک آیپی، یک کانفیگ، و امکان اینکه یک لینک اگرگیشن از دو سوئیچ متفاوت بگذرد. برای شبکهای که نباید بخوابد این تفاوت جدی است — با استک، سوختن یک سوئیچ کل طبقه را نمیخواباند. 3750 با StackWise و 2960S/X با FlexStack این کار را میکنند؛ 3560 اصلاً استک نمیشود.
چقدر بودجهی PoE لازم دارم؟
یک اشتباه رایج: شمردن پورتها بهجای جمع زدن واتها. سوئیچ ۲۴ پورتِ -P با بودجهی ۳۷۰ وات نمیتواند ۲۴ دوربین ۳۰ واتی را تغذیه کند، چون ۲۴ × ۳۰ میشود ۷۲۰ وات. جدول مصرف واقعی:
| دستگاه | استاندارد | مصرف معمول |
|---|---|---|
| تلفن VoIP رومیزی | 802.3af | ۳ تا ۷ وات |
| اکسس پوینت داخلی | 802.3af/at | ۱۰ تا ۱۵ وات |
| دوربین بولت ثابت | 802.3af | ۵ تا ۱۲ وات |
| دوربین با گرمکن یا IR قوی | 802.3at | ۱۵ تا ۲۵ وات |
| دوربین PTZ / اسپید دام | 802.3at یا bt | ۳۰ تا ۶۰ وات |
جمع مصرف همهی دستگاهها × ۱٫۲۵ = حداقل بودجهی PoE سوئیچ
آن ضریب ۱٫۲۵ دو چیز را میپوشاند: تلفات روی کابل، و اینکه دستگاه در بدترین حالت (شب، مادونقرمز روشن، موتور PTZ در حرکت) چقدر میکشد. اگر عدد نهایی از ۳۷۰ وات رد شد، سراغ مدل FP بروید. سوئیچهای موجود با بودجهی PoE هر مدل در دستهی سوئیچ فهرست شدهاند.
سوئیچ دستدوم: چه چیزی را باید چک کرد
بخش بزرگی از سوئیچهای سیسکوی بازار ایران استوک و کارکردهاند. این ذاتاً بد نیست — این دستگاهها برای کار شبانهروزی چند ساله ساخته شدهاند و اغلب سالمتر از یک سوئیچ نوی بینامونشاناند. ولی باید بررسی شوند:
-
show version— مدل واقعی، نسخهی IOS و مدت روشن بودن. اگر مدلِ روی صفحه با برچسب روی دستگاه فرق داشت، همانجا کار تمام است. -
show inventory— شمارهسریال. سریال را میشود در سایت سیسکو استعلام گرفت. -
show power inline— روی مدل PoE، بودجهی واقعی و مصرف هر پورت را نشان میدهد. -
show interface status— همهی پورتها را یکییکی با یک پچکورد سالم تست کنید. پورت سوخته در سوئیچ کارکرده غیرعادی نیست. - فن و منبع تغذیه — صدای غیرعادی یا فنِ ازکارافتاده یعنی دستگاه در تابستان خودش را خاموش میکند.
سه سناریوی واقعی
دفتر ۳۰ نفره با تلفن VoIP
یک سوئیچ ۴۸ پورت گیگابیت با PoE و آپلینک SFP کافی است. تلفنها کممصرفاند، پس مدل -P (حدود ۳۷۰ وات) جواب میدهد و نیازی به FP نیست. لایسنس LAN Base بس است، مگر آنکه بخواهید بین VLAN صوت و داده مسیریابی کنید.
پروژهی ۲۴ دوربین مداربسته
مصرف را جمع بزنید. اگر دوربینها ۱۵ واتیاند، ۲۴ × ۱۵ × ۱٫۲۵ میشود ۴۵۰ وات — یعنی مدل FP لازم است، نه P. آپلینک را حتماً ۱۰ گیگابیت (D) بگیرید؛ ۲۴ استریم تصویر یک لینک یکگیگابیتی را پر میکند.
آزمایشگاه CCNA
سوئیچ لایه ۳ ارزان با پورت کم بهترین گزینه است. مسیریابی، VLAN و SVI را کامل دارید و قیمتش کسری از یک دستگاه نو است.
پرسشهای پرتکرار
در کد سوئیچ سیسکو حرف P و FP چه فرقی دارند؟
هر دو یعنی سوئیچ PoE دارد، اما بودجهی توانشان فرق میکند. در سری 2960X مدل P حدود ۳۷۰ وات و مدل FP حدود ۷۴۰ وات توان کل میدهد. اگر میخواهید همهی پورتها همزمان دستگاه پرمصرف تغذیه کنند، به FP نیاز دارید.
تفاوت سوئیچ 2960 و 3560 چیست؟
سری 2960 سوئیچ لایه ۲ است و بین شبکههای آیپی مسیریابی نمیکند. سری 3560 سوئیچ لایه ۳ است و میتواند بین VLANها مسیریابی کند، یعنی جای یک روتر کوچک را میگیرد. اگر فقط یک شبکهی آیپی دارید، 2960 کافی است.
پسوند L و S و E در انتهای مدل سوئیچ سیسکو یعنی چه؟
سطح لایسنس نرمافزار را نشان میدهند: L یعنی LAN Base با امکانات لایه ۲، S یعنی IP Base با مسیریابی ایستا، و E یعنی IP Services با مسیریابی کامل شامل OSPF و EIGRP. این سطح روی سختافزار قفل است و بعد از خرید ارتقا داده نمیشود.
سوئیچ سیسکو استوک بخرم یا نو؟
برای لایهی دسترسی، دوربین و تلفن، سوئیچ استوک سالم انتخاب اقتصادی و قابلاتکایی است؛ این دستگاهها برای کار پیوستهی چندساله ساخته شدهاند. پیش از خرید با دستور show version مدل و سلامت دستگاه را ببینید، همهی پورتها را تست کنید و از فروشندهای بخرید که گارانتی تعویض میدهد.
استک کردن سوئیچ یعنی چه و به چه دردی میخورد؟
استک یعنی چند سوئیچ فیزیکی مثل یک دستگاه واحد مدیریت میشوند: یک آیپی و یک کانفیگ. مزیت اصلیاش افزونگی است — اگر یک سوئیچ از کار بیفتد، لینکهایی که روی دو سوئیچ پخش شدهاند قطع نمیشوند. سری 3750 با StackWise و سریهای 2960S و 2960X با FlexStack این قابلیت را دارند.
